Nieuwe cijfers over BMI komen hard binnen: Sciensano waarschuwt

Meer dan 9.500 sterfgevallen toegeschreven aan hoge BMI

Een hoge bodymassindex, beter bekend als BMI, was in 2022 verantwoordelijk voor meer dan 9.500 sterfgevallen in België. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen binnen de Belgian National Burden of Disease Study van Sciensano.

Daarbij is enige uitleg belangrijk. De onderzoekers zeggen niet dat bij al deze mensen een hoge BMI rechtstreeks als doodsoorzaak op het overlijdensattest stond. Ze berekenen welk deel van de totale sterfte kan worden toegeschreven aan verschillende risicofactoren.

Daarvoor wordt onder meer gekeken naar hoeveel mensen aan een bepaalde risicofactor zijn blootgesteld en hoeveel extra gezondheidsrisico daarmee samenhangt. Vervolgens wordt berekend welk deel van de ziektelast theoretisch aan die risicofactor kan worden toegeschreven.

Waarom kan een hoge BMI zo'n grote impact hebben?

BMI geeft de verhouding tussen gewicht en lengte weer. Een waarde tussen 25 en 30 wordt doorgaans als overgewicht ingedeeld, terwijl vanaf 30 over obesitas wordt gesproken. Het cijfer vertelt niet alles over iemands individuele gezondheid, maar wordt wel veel gebruikt om gezondheidsrisico's bij grote groepen mensen te onderzoeken.

Een hoge BMI hangt samen met een verhoogd risico op verschillende aandoeningen. Het gaat onder meer om hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en bepaalde vormen van kanker. Daardoor kan de impact uiteindelijk zichtbaar worden in de sterftecijfers.

Recente cijfers van de Belgische Gezondheidsenquête laten bovendien zien hoe groot de groep is. Bijna de helft van de volwassenen van 18 jaar en ouder heeft overgewicht. Ongeveer 17 procent heeft obesitas.

Je BMI zegt niet alles over je gezondheid

Dat betekent niet dat iemand met een BMI boven 25 automatisch ongezond is of ernstig ziek zal worden. BMI is een vrij eenvoudige berekening en houdt bijvoorbeeld geen rechtstreeks rekening met de verhouding tussen spiermassa en vetmassa of met de plaats waar lichaamsvet zich bevindt.

Daarom is het onverstandig om uit één BMI-cijfer conclusies te trekken over je persoonlijke gezondheid. Leeftijd, beweging, bloeddruk, voedingspatroon, roken, alcoholgebruik, erfelijke factoren en verschillende andere elementen spelen eveneens een rol.

Dit kan je zelf controleren

De nieuwe cijfers kunnen wel aanleiding zijn om eens naar je algemene gezondheid te kijken. Niet alleen je gewicht is daarbij interessant. Ook je middelomtrek, bloeddruk, hoeveelheid beweging en eventuele bloedwaarden kunnen relevante informatie geven.

Wie zich zorgen maakt over zijn gewicht of gezondheidsrisico's bespreekt dat het best met een huisarts. Die kan veel beter dan een online BMI-berekening beoordelen welke factoren in jouw persoonlijke situatie belangrijk zijn.

De onderzoekers van Sciensano gebruiken de nieuwe cijfers vooral om te bepalen hoeveel ziekte en vroegtijdige sterfte samenhangt met beïnvloedbare risicofactoren. Daarmee wordt duidelijk op welke gebieden preventie mogelijk gezondheidswinst kan opleveren. Voor het individu blijft het belangrijkste dat één getal nooit het volledige verhaal over je gezondheid vertelt.